Een persconferentie als arts is geen toelichting op een behandeling, het is crisismanagement in het openbaar. Je staat voor een zaal journalisten die op zoek zijn naar een schuldige, een slachtoffer of een systeem dat faalde, terwijl jij probeert medische complexiteit uit te leggen zonder juridisch kwetsbaar te worden. Wat je zegt, wordt geknipt, geciteerd en soms bewust uit context geplaatst. Je hebt geen tweede kans om bij te sturen.
Voor een arts staat bij een persconferentie doorgaans meer op het spel dan voor de meeste andere beroepsgroepen: patiënten en nabestaanden kijken mee, het ziekenhuis of de praktijk is aansprakelijk tot het tegendeel bewezen is, en je persoonlijke reputatie als vakman staat naast die van je instelling. Tegelijkertijd vertegenwoordig je een beroepsgroep die publiek vertrouwen nodig heeft, juist op het moment dat dat vertrouwen onder druk staat.
Een persconferentie verschilt van een interview of een talkshow doordat je geen gesprek voert maar een statement aflegt voor meerdere journalisten tegelijk die elk hun eigen invalshoek meenemen. Vragen worden gesteld om citaten te genereren, niet om begrip te kweken. Wie niet voorbereidt op de agressiefste vraag in de zaal, loopt het risico dat die vraag hem of haar van het podium trekt.
Te veel medisch jargon gebruiken waardoor journalisten de boodschap niet begrijpen en verkeerd interpreteren
Als cardioloog Anneke Berendse uitlegt dat 'het STEMI-protocol conform de richtlijnen is gevolgd', schrijft de Telegraaf morgen dat het ziekenhuis zich verschuilt achter procedures terwijl een patiënt stierf.
Defensief reageren op kritische vragen over behandelingen of zorgkwaliteit in plaats van transparant en professioneel te antwoorden
Zodra huisarts Marco de Wit bij de vraag 'had u dit niet eerder kunnen zien?' zegt 'die vraag vind ik niet fair', is dat de quote die de avonduitzending haalt, niet zijn inhoudelijke antwoord.
Geen rekening houden met de emotionele impact op patiënten en nabestaanden die mogelijk meekijken of later het nieuws zien
Een persconferentie na een uitbraak in een verpleeghuis waarbij geen woord van medeleven valt, wordt door nabestaanden en journalisten meteen gelezen als kil of zelfs schuldbewust, ongeacht de feitelijke inhoud.
Vertaal medische termen altijd naar gewone taal en controleer of journalisten je begrepen hebben
Zeg niet 'trombo-embolische complicatie' maar 'een bloedstolsel dat een bloedvat afsloot', en vraag na je eerste blok uitleg kort of het zo duidelijk is, dat dwingt journalisten tot aandacht en geeft jou controle over het tempo.
Bereid voor elke te verwachten kritische vraag een kort, feitelijk antwoord voor en oefen dat hardop zodat het niet ingestudeerd klinkt
Oncoloog Pieter Stavast die drie weken voor de persconferentie over een medicatiefout al twintig keer de vraag 'waarom is dit niet eerder gemeld' heeft geoefend met een collega, klinkt rustig en gezaghebbend, niet omdat hij afleidt maar omdat hij voorbereid is.
Begin de persconferentie met een expliciete zin van medeleven en herhaal die positie als een vraag agressief of emotioneel wordt
Een opening als 'we realiseren ons volledig wat dit betekent voor de familie van mevrouw Hoogenbosch en iedereen die haar kende' is geen pr-truc maar een noodzakelijke menselijke positionering voordat je de feiten bespreekt.
Artsen onderschatten vrijwel altijd het element Persoonlijk: ze spreken namens de instelling, namens het protocol of namens de wetenschap, maar niet als mens. Op een persconferentie is dat precies de fout die van jou een woordvoerder maakt in plaats van iemand die mensen geloven.
Upload een fragment van je mediaoptreden en krijg binnen minuten een persoonlijke mediascore met concrete feedback.
Probeer PROOF gratisGeen creditcard nodig · Direct aan de slag