Een arts in een tv-interview staat onder druk die andere sprekers niet kennen: elke uitspraak kan morgen in een krantenkop staan, patiënten kunnen erdoor ongerust raken en collega's zullen het filmpje de volgende ochtend op de werkvloer bespreken. De camera registreert ook wat je niet zegt, een korte aarzeling of een instinctief opgetrokken wenkbrauw wordt uitgelegd als twijfel of arrogantie. Artsen zijn gewend aan gesprekken met één patiënt, niet aan een gesprek dat tegelijk door honderdduizend mensen wordt gevolgd die elk een andere reden hebben om te kijken.
Wat er op het spel staat is niet alleen de reputatie van de arts zelf, maar die van de instelling of vakgroep die hij vertegenwoordigt. Een cardioloog die namens het LUMC spreekt over wachtlijsten, spreekt indirect ook voor zijn directeur, zijn patiënten en zijn afdeling. Eén ongelukkige formulering over 'zelfredzaamheid' of 'prioriteiten' kan de volgende dag leiden tot Kamervragen.
Een live tv-interview is een instrument dat van nature werkt op emotie en tempo, niet op nuance. De interviewer heeft een ander belang dan de arts: hij zoekt naar een scherpe uitspraak die de samenvatting van het journaal haalt. De montage na afloop bepaalt wat de kijker hoort, ook als het gesprek twintig minuten duurde en jij je antwoord zorgvuldig nuanceerde.
Medisch jargon gebruiken dat kijkers niet begrijpen, waardoor je boodschap verloren gaat
Een longarts die in een uitzending over luchtweginfecties spreekt over 'exacerbaties bij COPD-patiënten met een verminderde FEV1' verliest de kijker in de eerste vijf woorden en wekt bovendien de indruk dat hij niet wil dat gewone mensen hem begrijpen.
Te emotieloos overkomen terwijl je over ingrijpende gezondheidsthema's spreekt
Artsen zijn getraind om professionele distantie te bewaren, maar op tv interpreteert de kijker die houding als onverschilligheid, juist als het onderwerp gaat over kanker, sterfte of kinderen.
Veel te lange uitleg geven terwijl de interviewer je na 30 seconden afkapt
Een interviewer als die van Op1 of EenVandaag onderbreekt zodra het antwoord zijn richting kwijtraakt, en de kijker ziet dan een arts die zijn verhaal niet af kan maken, niet een interviewer die te vroeg spreekt.
Vervang medische termen direct door alledaagse woorden: zeg 'hartinfarct' in plaats van 'myocardinfarct'
Zeg letterlijk tegen jezelf: wat zou ik hierover zeggen aan mijn buurman, en gebruik dan die woorden ook op tv, niet een vereenvoudigde versie van je spreekuuruitleg.
Toon betrokkenheid door je stem te laten zakken en kort te pauzeren bij gevoelige onderwerpen, dit is geen zwakte maar een bewuste keuze
Kinderarts Sophie van Dalen pauzeerde bewust twee seconden voordat ze reageerde op een vraag over kindersterftestatistieken, de kijker ervoer dat als menselijkheid, niet als onzekerheid.
Bereid drie kernboodschappen voor van maximaal 20 seconden per stuk en oefen die tot je ze ook kunt uitspreken als de interviewer je halverwege onderbreekt
Die onderbreking gaat komen, dus oefen niet alleen de volledige boodschap maar ook de eerste zin ervan, want die eerste zin is vaak het enige wat in de montage overblijft.
Het meest onderschatte element voor artsen in een tv-interview is de P van Persoonlijk. Artsen zijn opgeleid om te spreken namens de wetenschap of het protocol, maar de kijker wil weten wie deze mens is en waarom hij dit belangrijk vindt, en zonder die persoonlijke verankering klinkt zelfs een correct antwoord als een persbericht.
Upload een fragment van je mediaoptreden en krijg binnen minuten een persoonlijke mediascore met concrete feedback.
Probeer PROOF gratisGeen creditcard nodig · Direct aan de slag