Communicatieprofessionals zijn getraind om boodschappen te framen, timing te bewaken en controle te houden over wat er naar buiten gaat. Een documentaire haalt al die zekerheden weg: de maker bepaalt wat er in de film komt, niet jij. Uitgerekend de mensen die anderen coachen op mediagebruik lopen hier stelselmatig vast omdat ze hun eigen reflex niet herkennen. Je bent gewend het verhaal te maken, maar hier bén je het verhaal.
Voor een communicatieprofessional staat bij een documentaire de geloofwaardigheid van het eigen vak op het spel. Als de kijker ziet dat jij, degene die anderen leert transparant te communiceren, zelf achter gladde formuleringen verschuilt, is de schade dubbel: persoonlijk en voor de organisatie die je vertegenwoordigt.
Een documentaire gedraagt zich anders dan een interview of persconferentie. Opnames lopen soms urenlang, ook tussen de officiële momenten, en de montage kan een zin uit zijn context halen zonder dat je dat ooit ziet aankomen. De maker werkt toe naar een verhaal dat hij al in zijn hoofd heeft, en jouw bijdrage past daar wel of niet in.
Te veel willen sturen en blijven hangen in corporate speak in plaats van authentiek en menselijk te communiceren
Communicatieprofessionals herkennen corporate speak bij anderen feilloos, maar schakelen onder cameradruk zelf automatisch over op hun professionele beschermingsmodus, en de kijker ziet dat direct.
Denken dat alles wat je zegt 'off the record' is tussen opnames door, terwijl camera's vaak doorlopen
Een documentairemaker die goede sfeeropnames wil, laat de camera lopen tijdens de koffie, in de wandelgang, in de auto naar de locatie, en een losse opmerking daar is net zo goed bruikbaar materiaal als een formeel interview.
Je organisatie te veel verdedigen in plaats van transparant zijn over uitdagingen en dilemma's
De organisatie verdedigen terwijl een documentaire juist op zoek is naar wrijving en dilemma's zorgt ervoor dat jij als de minst interessante persoon in de film eindigt, of erger, als de persoon die iets te verbergen heeft.
Spreek als mens, niet als woordvoerder, vertel verhalen en erken ook de moeilijke kanten van je werk
Bereid voor de opnames twee of drie concrete situaties voor uit je eigen werk waarbij iets misging of ingewikkeld lag, niet om te klagen maar om te laten zien dat je het vak serieus neemt en er echt in zit.
Ga ervan uit dat elke seconde wordt opgenomen, ook tijdens pauzes en informele momenten
Behandel het moment dat de cameraman zijn tas pakt of de regisseur zijn telefoon checkt niet als pauze maar als een opname met een andere camerahoek, want dat is het in de praktijk ook.
Maak vooraf concrete afspraken over wat absoluut niet in beeld mag, en wees daarna open over de rest
Leg in een vooropname-gesprek met de maker vast welke dossiers, personen of lopende trajecten buiten beeld blijven, bij voorkeur schriftelijk, zodat je daarna zonder aarzeling over de rest kunt praten.
Het meest onderschatte PROOF-element voor communicatieprofessionals in een documentaire is de P van Persoonlijk: ze zijn zo gewend de boodschap van de organisatie te vertegenwoordigen dat ze vergeten zichzelf als mens zichtbaar te maken. Een documentaire heeft geen boodschap nodig, die heeft een persoon nodig.
Upload een fragment van je mediaoptreden en krijg binnen minuten een persoonlijke mediascore met concrete feedback.
Probeer PROOF gratisGeen creditcard nodig · Direct aan de slag