Communicatieprofessionals beheersen het schrijven van persberichten en het briefen van woordvoerders, maar staan zelf zelden op een podium. Juist daardoor onderschatten ze hoe anders het is om de boodschap zelf te dragen in plaats van te regisseren. Een congreshal met vierhonderd collega's of opdrachtgevers vergeet je niet snel, en een wankelende opening of een wegstervend slot ook niet.
Voor een communicatieprofessional staat bij een toespraak meer op het spel dan de boodschap alleen. Collega's en opdrachtgevers beoordelen niet alleen wat je zegt, maar ook of je geloofwaardig bent als adviseur en gezaghebbend als vakinhoudelijk specialist. Wie gewend is anderen te coachen op hun optreden, krijgt bij een eigen toespraak direct de vraag voorgelegd of hij zijn eigen adviezen waarmaakt.
Een toespraak gedraagt zich anders dan een memo, een artikel of een presentatie met slides. Er is geen tekst die het publiek kan teruglezen, geen infographic die een complex punt verduidelijkt en geen redacteur die onduidelijkheden eruit haalt. Wat niet landt in de zin zelf, landt niet. De luisteraar bepaalt bovendien onmiddellijk en onbewust of hij je vertrouwt, op basis van stem, tempo en oogcontact, lang voordat hij je argumenten heeft gewogen.
Te veel jargon en vakinhoudelijke details gebruiken die het publiek niet begrijpt
Communicatieprofessionals denken in vakbegrippen als 'framing', 'narratief' en 'reputatiemanagement', begrippen die intern vanzelfsprekend zijn maar voor een gemengd publiek van bestuurders en marketeers al snel als intern geneuzel klinken.
Monotoon voorlezen vanaf papier zonder oogcontact en zonder de zaal te betrekken
Wie gewend is teksten te redigeren valt snel terug op een uitgeschreven speech als houvast, maar wie zijn ogen op papier houdt verliest de zaal in minder dan een minuut, zeker als zijn stem daarbij ook nog eens vlak blijft.
Een zwak slot waarin je wegkwijnt in plaats van krachtig te eindigen met een concrete boodschap
Communicatieprofessionals zijn getraind in het afronden van stukken met een conclusie, maar een toespraak vraagt geen afsluiting maar een richting, en wie dat verschil mist eindigt met een zin als 'dan rest mij niets anders dan u te bedanken', waarna niemand meer weet waarom hij er eigenlijk was.
Begin met een concrete situatie die direct herkenbaar is voor dit publiek, en test de eerste dertig seconden vooraf bij iemand buiten je eigen team
Vraag een receptionist of een vriend zonder communicatieachtergrond of de opening hem iets zegt, als die het niet snapt snapt de zaal het ook niet.
Spreek in korte blokken van maximaal dertig seconden, zoek bewust oogcontact met verschillende delen van de zaal en pauzeer na elk punt
Maak tijdens de voorbereiding fysieke markeringen in je tekst of spiekkaart die je dwingen om te stoppen, op te kijken en te scannen, want dat ritme ontstaat niet vanzelf onder podiumdruk.
Sluit af met één zin die het publiek letterlijk kan herhalen aan de borrel na afloop
Communicatieprofessional Lena Brouwer sloot haar keynote op het congres Communicatie in Beweging af met 'Wie zijn publiek niet kent, praat altijd voor zichzelf', en drie weken later stond die zin nog in twee vakblogs, niet haar naam, die zin.
Het meest onderschatte PROOF-element voor communicatieprofessionals in een toespraak is de P van Persoonlijk. Ze zijn getraind om namens een organisatie te spreken en houden zichzelf uit het verhaal, maar een zaal volgt een mens, geen functietitel.
Upload een fragment van je mediaoptreden en krijg binnen minuten een persoonlijke mediascore met concrete feedback.
Probeer PROOF gratisGeen creditcard nodig · Direct aan de slag