Mediatraining voor Kunstenaars:
podcast

Een podcast is geen artist talk en geen persbijeenkomst, maar kunstenaars behandelen het vaak als een van die twee. De combinatie van lange gesprekstijd, geen beeld en een luisteraar die tegelijkertijd de afwas doet, vraagt om een heel ander soort aanwezigheid dan je gewend bent in een galerie of een interview voor een kunstblad. Wie zijn werk alleen via het werk laat spreken, heeft een probleem zodra er een microfoon voor zijn neus staat en er dertig minuten gevuld moeten worden.

Voor een kunstenaar staat bij een podcastoptreden meer op het spel dan naamsbekendheid alleen. Luisteraars die jou niet kennen, beslissen binnen twee minuten of jij de moeite waard bent om te volgen, en dat oordeel baseren ze niet op je werk maar op hoe je praat. Een nieuwe tentoonstelling, een aankomende kunstbeurs of een samenwerking met een galerie kan direct profijt hebben van één goed podcastgesprek dat breed wordt gedeeld.

Een podcast is opgenomen en wordt vaak weken later uitgezonden, wat betekent dat tijdgevoelige uitspraken over werk in wording je kunnen inhalen. Tegelijkertijd is het een intiem medium waarbij de luisteraar het gevoel heeft dat jij rechtstreeks tegen hem praat, wat een andere verhouding schept dan een kranteninterview of een paneeldiscussie. De afwezigheid van beeld dwingt je om in woorden te beschrijven wat je normaal gewoon aanwijst of laat zien, en dat is een vaardigheid die de meeste kunstenaars nooit geoefend hebben.

Waar gaat het mis?

01

Je werk intellectueel verklaren in plaats van de emotie en beleving over te brengen

Een luisteraar die jouw schilderij of installatie niet voor zich ziet, haakt af bij begrippen als 'materiaalonderzoek' of 'ruimtelijke dialoog', maar begrijpt meteen wat je bedoelt als je zegt dat je drie nachten niet kon slapen omdat een kleur niet klopte.

02

Te snel overstappen naar een volgend onderwerp waardoor je verhaal gefragmenteerd raakt

Podcast-hosts sturen gesprekken snel door, maar als jij meegaat in dat tempo verlaat de luisteraar het gesprek zonder één ding te onthouden, want een reeks losse anekdotes over verschillende werken vormt geen verhaal.

03

Je kwetsbaarheid wegmoffelen achter kunstjargon of technische uitleg

Kunstenaars zijn getraind om over werk te praten in de taal van het vakgebied, maar in een podcast klinkt dat als een muur die je optrekt, en de luisteraar ervaart dat als afstand terwijl intimiteit juist het sterkste wapen van dit medium is.

Zo kom je goed over

01

Vertel over het exacte moment dat je wist dat een werk af was en wat je op dat moment voelde, niet wat je erover denkt

Beschrijf het zo specifiek dat je zegt op welke dag het was, welk licht er stond of welke geur je rook, want dat soort detail geeft een luisteraar zonder beeld iets om zich aan vast te houden.

02

Gebruik één concrete situatie uit je atelier of werkproces om een abstract concept tastbaar te maken, en houd het bij die ene situatie

Als je praat over 'de verhouding tussen het private en het publieke domein in je werk', vervang dat dan door het verhaal van de buurvrouw van wie je zonder toestemming een foto maakte en wat er daarna gebeurde, dat is het werk.

03

Laat stiltes vallen na emotionele momenten en vul ze niet meteen op met een verklaring

Een stilte van drie seconden voelt voor jou als een eeuwigheid maar de luisteraar gebruikt die ruimte om te verwerken wat je net zei, en een goede host laat die stilte ook gewoon staan.

Het meest onderschatte PROOF-element bij kunstenaars in een podcast is P, het persoonlijke. Kunstenaars zijn gewend hun werk op de voorgrond te zetten en zichzelf naar de achtergrond, maar in een podcast is er geen werk te zien en ben jij zelf het enige dat de luisteraar heeft om zich mee te verbinden.

Wil je weten hoe jij overkomt?

Upload een fragment van je mediaoptreden en krijg binnen minuten een persoonlijke mediascore met concrete feedback.

Probeer PROOF gratisGeen creditcard nodig · Direct aan de slag