Een documentaire over jouw ngo lijkt een kans, maar is in de eerste plaats het project van de filmmaker, niet van jou. Documentairemakers werken maandenlang materiaal samen tot een verhaal met een eigen dramatische logica, en die logica hoeft niet overeen te komen met jouw boodschap. Als ngo-directeur ben je gewend te sturen op communicatie, maar hier lever je de regie in en dat is precies waar het misgaat.
Wat op het spel staat is groter dan je reputatie alleen. Donateurs, subsidieverstrekkers en samenwerkingspartners kijken mee, en een onhandige scène of een uit de context getrokken uitspraak kan jaren opgebouwde relaties beschadigen. Tegelijk zijn ngo's vaak afhankelijk van publiek vertrouwen, en dat vertrouwen is fragiel als beelden een kloof laten zien tussen wat je belooft en wat er in de praktijk gebeurt.
Een documentaire werkt anders dan een interview of persconferentie omdat de camera weken of maanden aanwezig is en mensen hun alertheid verliezen. De montage bepaalt uiteindelijk de betekenis van wat je hebt gezegd, en een zin die in jouw hoofd genuanceerd klonk kan in een andere context opeens cynisch of defensief overkomen. Bovendien zoeken documentairemakers naar menselijke spanning en tegenstelling, niet naar beleidsmatige duidelijkheid.
Te veel vertrouwen op de filmmaker en geen juridisch verankerde afspraken maken over wat wel en niet gefilmd mag worden
Mondelinge toezeggingen van een filmmaker zijn niets waard in de snijkamer, want wat juridisch niet is vastgelegd kan gewoon worden gebruikt.
Medewerkers en vrijwilligers niet voorbereiden op de aanwezigheid van camera's, waardoor gevoelige informatie over donateurs, cliënten of interne conflicten naar buiten komt
Een vrijwilliger die enthousiast vertelt over een mislukt project of een gespannen vergadering geeft de documentairemaker precies het conflict waar hij op zat te wachten.
Jezelf neerzetten als de drijvende kracht achter de organisatie in plaats van het maatschappelijke probleem centraal te stellen
Kijkers die het gevoel krijgen dat jij vooral je eigen profiel opbouwt, trekken de onbaatzuchtigheid van je organisatie in twijfel, en dat ondermijnt het draagvlak voor je werk.
Leg voor de opnames in een schriftelijke overeenkomst vast welke ruimtes, gesprekken en personen off-limits zijn en bedingen daarin minimaal een inzagerecht in de montage
Ngo-directeur Marieke van den Berg sloot een deal waarbij de filmmaker verplicht was de ruwe cut te laten zien voor uitzending, wat haar de kans gaf een scène te laten hersnijden die een donateur herkenbaar in de problemen had kunnen brengen.
Geef alle medewerkers, vrijwilligers en cliënten die in beeld kunnen komen een gerichte briefing met maximaal drie punten die ze wel kunnen zeggen en een duidelijke instructie om alles wat gevoelig is door te verwijzen naar jou of de perswoordvoerder
Een briefing van een kwartier voor het eerste filmmoment, met een A4 met drie kernboodschappen, voorkomt dat een enthousiaste medewerker in de wandelgangen iets zegt over de reorganisatie die net loopt.
Bereid twee of drie concrete verhalen voor over de mensen die je organisatie raakt, niet over je organisatie zelf, want documentaires leven van personages, niet van missiestatements
Een verhaal over hoe voedselbank-cliënt Ahmed voor het eerst zijn rekeningen kon betalen blijft hangen, een verhaal over hoe jullie organisatie in 2019 is gegroeid naar 47 medewerkers niet.
Het meest onderschatte PROOF-element bij ngo-directeuren in een documentaire is de O van Opbouw, omdat zij gewend zijn volledigheid te tonen en te verantwoorden, terwijl een documentaire alleen ruimte biedt voor twee of drie momenten die echt blijven hangen. Wie probeert alle facetten van zijn werk te laten zien, levert uiteindelijk materiaal voor een rommelig portret dat de filmmaker zelf wel in zal korten.
Upload een fragment van je mediaoptreden en krijg binnen minuten een persoonlijke mediascore met concrete feedback.
Probeer PROOF gratisGeen creditcard nodig · Direct aan de slag