Een persbericht is het enige mediamoment waarbij jij de regie volledig kwijt bent zodra je op verzenden drukt. Journalisten knippen, herformuleren en plaatsen jouw uitspraken in een context die jij niet hebt gekozen. Voor een vakbondsleider is dat extra riskant: elke zin die je schrijft, wordt niet alleen door media gelezen maar ook door werkgevers aan de onderhandelingstafel en door leden die weten of je hun situatie correct beschrijft.
Een loonconflict, een dreigend ontslag bij een groot bedrijf, een gebroken CAO-onderhandeling: op zulke momenten bepaalt een persbericht mede of jij de publieke opinie naar je toe trekt of juist een tegenreactie uitlokt. Werkgevers monitoren elk woord op zijn juridische en tactische betekenis, terwijl leden verwachten dat jij daadkrachtig klinkt zonder beloften te doen die je nog niet waar kunt maken.
Een persbericht gedraagt zich anders dan een interview of een televisieoptreden: er is geen journalist die doorvraagt, jij kiest zelf de volgorde en formulering. Maar juist daarom is de verleiding groot om te veel te zeggen of te vroeg een positie in te nemen. Redacties behandelen een persbericht als ruwe grondstof, niet als gepubliceerde tekst, en pakken er de zin uit die het beste past bij het verhaal dat zij al aan het schrijven zijn.
Te emotioneel reageren waardoor uitspraken worden gebruikt als bewijs van een onhandelbare onderhandelingspartner
Als FNV-voorman Rick Terpstra schrijft dat werkgevers 'rücksichtslos werknemers uitknijpen', staat die zin de volgende ochtend als kop boven een artikel dat de toon van de onderhandelingen vergiftigt, los van de inhoud.
Vakbondsjargon gebruiken dat leden niet herkennen en journalisten verkeerd vertalen naar het grote publiek
Een zin als 'de normatieve arbeidsvoorwaardenregeling schiet tekort' zegt een journalist niets en een kraanmachinist nog minder, waardoor het persbericht ongelezen verdwijnt of fout wordt samengevat.
Concrete toezeggingen doen zonder bestuursmandaat, waardoor je intern gezag direct onder druk staat
Als Miriam Bosch namens de vakbond schrijft dat 'een loonsverhoging van vijf procent het minimum is', heeft ze publiekelijk een bodem gelegd die haar bestuur niet heeft goedgekeurd en die werkgevers direct als startpunt van de onderhandeling gebruiken.
Formuleer drie kernzinnen die elk op zichzelf de lading dekken, want die worden los van elkaar geciteerd
Schrijf die drie kernzinnen eerst op een los blad en test of ze standhouden zonder de rest van het persbericht erbij, want zo test je wat een journalist ervan over houdt.
Schrijf elke zin zo dat die zonder context begrijpelijk is voor iemand die niets van de sector weet
Laat iemand buiten de vakbeweging, een familielid of buurman, de tekst lezen en vraag wat die denkt dat er staat, als het antwoord vaag is herschrijf je de zin.
Gebruik één concreet ledenverhaal om je eis te illustreren, want dat maakt de abstracte CAO-discussie menselijk en mediawaardig
Eén zin over Fatima Aziz, 52 jaar, logistiek medewerker in Tilburg, die met twee banen net haar huur betaalt, doet meer voor je looneis dan drie pagina's met percentages en sectorstatistieken.
Het meest onderschatte PROOF-element voor vakbondsleiders in een persbericht is O van Opbouw: de neiging om zo veel mogelijk feiten en eisen te stapelen om de zaak kracht bij te zetten, terwijl een journalist er toch maar één zin uitpikt en de rest weggooiit. Twee feiten die kloppen en blijven hangen zijn altijd sterker dan acht feiten waarvan er zeven worden genegeerd.
Upload een fragment van je mediaoptreden en krijg binnen minuten een persoonlijke mediascore met concrete feedback.
Probeer PROOF gratisGeen creditcard nodig · Direct aan de slag