Mediatraining voor Wetenschappers:
pitch of presentatie

Een pitch-presentatie voor een financieringscommissie of beleidsmaker is voor een wetenschapper geen wetenschappelijke voordracht, maar een verkoopgesprek, en dat voelt ongemakkelijk. Je hele opleiding heeft je geleerd om claims te nuanceren, methodologie te verantwoorden en conclusies voorzichtig te formuleren, maar dat gedrag is dodelijk in een zaal vol beslissers met vijf minuten aandacht. Het gevaar zit niet in wat je zegt, maar in de volgorde: wetenschappers beginnen bijna altijd te vroeg met antwoorden en te laat met het probleem.

Bij een onderzoekspitch staat niet alleen je projectbudget op het spel, maar ook je geloofwaardigheid als spreker voor de jaren daarna. Een financieringscommissie praat na afloop met elkaar, en een wetenschapper die zijn eigen onderzoek niet helder kan uitleggen wekt twijfel, niet alleen over de communicatie maar over het project zelf.

Een pitch-presentatie verschilt fundamenteel van een congrespresentatie of een collegezaal: er is geen vangnet van een gedeelde vakkennis, er is geen ruimte voor voetnoten, en de beslissing valt vaak al voordat je je laatste slide hebt getoond. Het medium vraagt om een lineaire narratieve opbouw die wetenschappers zelden trainen, namelijk: probleem, belang, oplossing, bewijs, vraag, in die volgorde.

Waar gaat het mis?

01

Te veel details en jargon gebruiken waardoor de kernboodschap verdwijnt

Als plantwetenschapper Marieke Hoogenbosch in haar eerste slide uitlegt hoe haar sequencingmethode werkt, is een beleidsmaker al afgehaakt voordat ze heeft verteld waarom resistente tarwerassen relevant zijn voor voedselzekerheid.

02

Beginnen met methodologie in plaats van het probleem dat je oplost

Een commissie die hoort over een randomized controlled trial voordat ze weet welk gezondheidsprobleem jij wilt aanpakken, heeft geen referentiekader om jouw aanpak te beoordelen en valt terug op de enige vraag die ze kan beantwoorden: snap ik dit eigenlijk wel.

03

Geen duidelijke vraag stellen aan het einde van je presentatie

Wetenschappers eindigen vaak met een samenvatting of een open vraag voor discussie, maar een pitchcommissie wil weten wat er van haar wordt verwacht, namelijk 200.000 euro toekennen, een aanbevelingsbrief schrijven of een vervolgafspraak inplannen.

Zo kom je goed over

01

Start met het maatschappelijke of praktische probleem en leg pas daarna uit hoe je het gaat oplossen

Open met één feitelijke zin over het probleem in de buitenwereld, bijvoorbeeld: elk jaar lopen 40.000 Nederlandse ouderen een heupfractuur op doordat vallen niet vroegtijdig wordt gesignaleerd, en ga daarna pas naar je sensor-onderzoek.

02

Gebruik de regel van drie: noem maximaal drie hoofdpunten per slide en maximaal drie slides met inhoud

Als klimaatwetenschapper Thomas Bergstra zijn drie punten beperkt tot: wat het probleem kost, wat zijn systeem doet en wat het heeft opgeleverd in de pilotgemeente Middelburg, houdt hij de aandacht vast en geeft hij de commissie iets om op terug te komen.

03

Sluit af met een expliciete en concrete vraag aan je publiek

Sluit niet af met 'zijn er nog vragen' maar met een voorbereide zin als: ik vraag u vandaag om een toezegging van 180.000 euro voor de eerste onderzoeksfase, zodat de commissie precies weet wat er van haar wordt verwacht.

Het meest onderschatte PROOF-element bij wetenschappers in een pitch is de P van Persoonlijk: een wetenschapper presenteert graag het onderzoek, niet zichzelf, maar een commissie financiert altijd ook de persoon achter het project. Wie jij bent in dit verhaal, waarom jij dit probleem aanpakt en wat jou drijft, is geen ijdelheid maar geloofwaardigheidsopbouw.

Wil je weten hoe jij overkomt?

Upload een fragment van je mediaoptreden en krijg binnen minuten een persoonlijke mediascore met concrete feedback.

Probeer PROOF gratisGeen creditcard nodig · Direct aan de slag