Wetenschappers zijn gewend om sceptische peers te overtuigen met methodologie en data, maar een sollicitatiecommissie wil iets anders: ze willen weten of ze met jou in dezelfde gang kunnen lopen. In een sollicitatiegesprek telt je cv al als gelezen, de vraag is nu wie jij bent als persoon en wat jij gaat doen voor hun organisatie. Dat is een fundamenteel andere vraag dan wat jij hebt aangetoond in je publicaties. Wie vanuit zijn vakgebied blijft redeneren, verliest het gesprek zonder dat de commissie precies kan uitleggen waarom.
Voor een wetenschapper staat er bij een sollicitatiegesprek meer op het spel dan een baan. Het gaat ook om de vraag of je buiten de academische bubbel geloofwaardig bent, zeker als je overstapt naar een bedrijf, een adviesorgaan of een beleidsomgeving. Een commissie die twijfelt aan je communicatieve vaardigheden zal dat niet altijd uitspreken, maar het zal wel meewegen in de beslissing.
Een sollicitatiegesprek is geen debat en geen verdediging: het is een gestructureerd kennismakingsgesprek waarin de ander bepaalt wanneer er van onderwerp wordt gewisseld. Je hebt geen podium om je redenering volledig uit te bouwen, en er is geen moderator die ruimte geeft voor nuance. Wie te lang doorgaat op één punt, verliest de aandacht van de commissie, ook al heeft hij inhoudelijk gelijk.
Te veel jargon gebruiken en de neiging hebben om vragen volledig en correct te beantwoorden in plaats van bondig en relevant
Als je op de vraag 'wat doe jij?' begint met 'ons onderzoek kijkt naar de interactie tussen X en Y waarbij we gebruik maken van Z-modellen', zijn de meeste commissieleden al afgehaakt voordat je bij de kern bent.
Focussen op methodologie en onderzoeksproces terwijl de commissie wil weten wat jouw werk heeft opgeleverd voor de organisatie of de samenleving
Een commissielid van een farmaceutisch bedrijf of een ministerie wil niet weten hoe je je onderzoek hebt opgezet, maar wat er nu anders is in de wereld omdat jij dat onderzoek hebt gedaan.
Bescheiden blijven over prestaties omdat je gewend bent aan voorzichtig formuleren, waardoor je je eigen profiel ondermijnt
Wetenschappers zeggen vaak 'we hebben aangetoond dat er mogelijk een verband bestaat' waar ze bedoelen 'ik heb als eerste bewezen dat dit medicijn bij kinderen anders werkt dan bij volwassenen', en dat onderscheid kost ze punten.
Bereid drie concrete voorbeelden voor waarin jouw bijdrage direct zichtbaar is, los van het grotere onderzoeksteam, en formuleer elk voorbeeld in maximaal drie zinnen
Vraag aan een vriend of familielid buiten jouw vakgebied om te luisteren naar je voorbeeld en vraag daarna wat ze onthouden hebben, dat is de enige betrouwbare test voor begrijpelijkheid.
Oefen een zelfinleiding van 60 seconden zonder vakjargon, waarbij je eindigt met wat jij specifiek zoekt in deze functie en niet met een samenvatting van je cv
Spreek die zelfinleiding op je telefoon in, luister terug en tel hoeveel woorden je gebruikt die een HBO-opgeleide buitenstaander niet direct zou begrijpen.
Vertaal je resultaten naar taal die een niet-vakgenoot begrijpt: niet 'significante reductie in biomarkers' maar 'patiënten hadden 30 procent minder kans op terugval'
Neem je drie beste publicaties of projecten en schrijf bij elk één zin die begint met 'dankzij dit werk kunnen mensen nu' of 'dit heeft organisaties geholpen om', dat dwingt je tot impact-denken.
Het meest onderschatte PROOF-element voor wetenschappers in een sollicitatiegesprek is de P van Persoonlijk. Wetenschappers zijn getraind om zichzelf buiten het onderzoek te houden, maar een commissie neemt een persoon aan en geen publicatielijst, dus wie niet vertelt wie hij is in dit verhaal, geeft de commissie niets om op te vertrouwen.
Upload een fragment van je mediaoptreden en krijg binnen minuten een persoonlijke mediascore met concrete feedback.
Probeer PROOF gratisGeen creditcard nodig · Direct aan de slag