Een wethouder die onverwacht voor een camera staat na een incident, heeft zelden het voordeel van een rustige briefing of juridisch advies op zak. De combinatie van politieke afrekenbaarheid, publieke zichtbaarheid en de snelheid van crisiscommunicatie maakt dit het meest risicovolle mediaformat voor lokale bestuurders. Wat je in die eerste dertig seconden zegt, bepaalt de toon van de berichtgeving, niet wat je daarna toevoegt. En anders dan bij een persconferentie of debat is er geen podium om te corrigeren: er is alleen die ene take.
Bij crisiscommunicatie staat niet alleen je dossier op het spel, maar je politieke geloofwaardigheid als persoon. Een wethouder Verkeer die na een dodelijk ongeluk op een kruispunt wekenlang had gewaarschuwd te worden, draagt politieke medeverantwoordelijkheid, ook als de uitvoering bij een externe aannemer lag. Journalisten en omwonenden kijken niet naar de verdeling van bevoegdheden in het college, ze kijken naar jou.
Crisiscommunicatie via camera verschilt van een raadsvergadering of een schriftelijke verklaring doordat het medium geen nuance toestaat. Een twijfelende blik, een aarzeling voor een getal of een defensief gebaar wordt uitgezonden, geclipt en gedeeld, los van de context. De journalist heeft één doel: een bruikbare quote over wie er verantwoordelijk is en wat er nu gaat gebeuren. Alles wat je zegt dat niet op die twee vragen antwoord geeft, verdwijnt in de snijkamer.
Ontkennen of bagatelliseren: 'Er is niets aan de hand' of 'Dit valt wel mee' werkt niet als feiten het tegendeel bewijzen
Als bewoners al foto's en video's van de situatie online hebben gezet voordat jij voor de camera staat, is ontkennen niet alleen politiek fataal, het maakt je ook ongeloofwaardig voor alles wat je daarna nog zegt over dit dossier.
Schuld doorschuiven naar ambtenaren of andere partijen: jij bent het gezicht en draagt politieke verantwoordelijkheid
Wethouder Sandra Prins die bij een bouwcrisis verwijst naar projectontwikkelaar Heembouw of naar haar eigen ambtenaren, geeft de journalist een verhaal over een bestuurder die wegkijkt, en dat verhaal is makkelijker te maken dan het inhoudelijke dossier.
Teveel details geven zonder ze te controleren: verkeerde cijfers of onjuiste feiten komen je later duur te staan
Wethouder Daan Verhoeven die bij een milieu-incident ter plekke noemt dat 'er mogelijk sprake is van overschrijding van de norm met zo'n veertig procent' en later blijkt dat dit vijftien procent was, heeft een nieuw probleem gecreëerd bovenop de oorspronkelijke crisis.
Bevestig dat je de situatie serieus neemt en begin altijd met erkenning voor betrokkenen: 'Ik begrijp de zorgen van deze bewoners volledig'
Begin met de mensen, niet met het proces: wie geraakt is door de situatie, verwacht dat een bestuurder dat benoemt voordat hij het over maatregelen of onderzoeken heeft, anders klinkt alles wat volgt als bureaucratische zelfbescherming.
Gebruik de drie-stappenformule: erken het probleem concreet, zeg wat je nu doet, geef een tijdstip voor meer informatie, geen vage toezeggingen
De drie stappen geven de journalist een bruikbare structuur en jou controle over de boodschap: wethouder Marieke Smits die zegt 'Dit had niet mogen gebeuren, ik heb het crisisteam bijeengeroepen en vanavond informeer ik de raad', geeft een volledig antwoord in drie zinnen zonder zichzelf juridisch of politiek te bezwaren.
Houd één standaardzin achter de hand voor het moment dat je de feiten nog niet hebt: 'Ik ga nu eerst alle informatie ophalen en kom vanmiddag om vijf uur met een update'
Een tijdstip is geloofwaardiger dan 'later vandaag' of 'zo snel mogelijk': wie een concreet moment noemt, laat zien dat hij de regie heeft, en voorkomt dat journalisten elk uur terugbellen voor een update die er nog niet is.
Het meest onderschatte PROOF-element bij wethouders in crisiscommunicatie is de P, het persoonlijke. Wethouders hebben de neiging direct naar maatregelen en procedures te gaan, terwijl kijkers en journalisten eerst willen weten of de bestuurder als mens begrijpt wat er is gebeurd. Wie dat overslaat, communiceert competentie maar geen gezag.
Upload een fragment van je mediaoptreden en krijg binnen minuten een persoonlijke mediascore met concrete feedback.
Probeer PROOF gratisGeen creditcard nodig · Direct aan de slag