Mediatraining voor Zorgbestuurders:
persconferentie

Een persconferentie is voor een zorgbestuurder het moment waarop institutionele taal op zijn hardst botst met de verwachting van de pers: gewone mensen willen een antwoord, geen beleidsdocument. Journalisten zitten niet te wachten op uw jaarverslag in mondelinge vorm, ze wachten op het moment dat u struikelt. Het gevaar zit niet in de slechte vraag, maar in uw eerste reflex daarop, want die reflex wordt geciteerd, niet uw herstel.

Voor een zorgbestuurder staat bij een persconferentie altijd méér op het spel dan de vraag van die dag. Achter elke vraag over een wachtlijst of een incident zit een breder narratief dat journalisten klaar hebben liggen: de overbelaste zorg, de bestuurder die te ver van de werkvloer staat, de organisatie die patiënten laat wachten terwijl de directie vergadert. Dat narratief wint als u geen tegenverhaal geeft.

Een persconferentie verschilt van een interview doordat meerdere journalisten tegelijk aanwezig zijn en elkaars vragen horen. Dat creëert groepsdruk en onderlinge concurrentie: de ene journalist stelt een agressievere vraag dan de ander om op te vallen. Bovendien worden persconferenties vaak live uitgezonden of direct geclipt voor sociale media, wat betekent dat uw antwoord van tien seconden los van zijn context de wereld ingaat.

Waar gaat het mis?

01

Te veel medische of operationele details geven omdat u wilt bewijzen dat u het begrijpt, waardoor journalisten een technisch haakje hebben om door te vragen richting informatie die u niet wilt geven

Als zorgbestuurder Sandra Kooiman bij een persconferentie over een operatiecomplicatie uitgebreid uitlegt hoe het protocol in elkaar zit, nodigt ze journalisten uit om een specialist te bellen die het protocol vervolgens bekritiseert, terwijl ze dat zelf had kunnen voorkomen door bij de menselijke impact te blijven.

02

Emotioneel reageren op vragen over patiëntenschade of sterfgevallen door zichtbaar defensief te worden, terwijl de camera precies dat vastlegt

Een zorgbestuurder is gewend aan boardroomgesprekken waar emotie functioneel is, maar op een persconferentie leest een camera elke frons en elke aarzeling als schuldbewustzijn, ook als dat niet zo is.

03

Ontwijkend antwoorden bij vragen over budgetten en bezuinigingen door te vluchten in abstracties als 'we kijken naar optimalisatie', wat onmiddellijk als verhulling wordt gelezen

Journalisten die een ontwijkend antwoord krijgen over bezuinigingen schrijven niet 'bestuurder wil niet antwoorden', ze schrijven 'bestuurder weigert duidelijkheid te geven over bezuinigingen op personeel', wat precies het verhaal oplevert dat u wilde vermijden.

Zo kom je goed over

01

Formuleer vooraf drie zinnen die patiëntveiligheid concreet benoemen en oefen die zinnen hardop totdat u ze ook kunt uitspreken als u onder druk staat, want alleen wat automatisch gaat werkt in een crisissituatie

Zorgbestuurder Marc Veldhuis die drie kernboodschappen heeft voorbereid over de extra verpleegkundigen die zijn aangesteld, kan bij elke vraag over wachtlijsten terugkeren naar die boodschap zonder te klinken als iemand die uitwijkt, omdat de boodschap inhoudelijk aansluit op de zorg die wordt geuit.

02

Gebruik de volgorde empathie, feit, actie: erken eerst wat er is gebeurd in menselijke termen, noem dan één controleerbaar feit, en eindig met wat er nu concreet wordt gedaan, in die volgorde en niet andersom

De volgorde doet ertoe: als u begint met feiten terwijl er een nabestaande in de zaal zit of journalisten namens nabestaanden vragen, verliest u direct het morele gezag dat u nodig heeft om de rest van uw antwoord geloofwaardig te maken.

03

Simuleer de persconferentie met minimaal twee collega's die de meest vijandige vragen voorbereiden op basis van wat er die week in de krant stond, inclusief de vraag die u het liefst niet krijgt

De vraag die u niet wilt krijgen is precies de vraag waarvoor u zich moet voorbereiden, omdat improvisatie onder cameradruk zelden beter uitpakt dan voorbereiding.

Het meest onderschatte PROOF-element voor zorgbestuurders op een persconferentie is P, het persoonlijke. Bestuurders zijn getraind om namens de organisatie te spreken en vermijden de eerste persoon enkelvoud, maar journalisten en kijkers vertrouwen geen instituut, ze vertrouwen een mens die ergens voor staat.

Wil je weten hoe jij overkomt?

Upload een fragment van je mediaoptreden en krijg binnen minuten een persoonlijke mediascore met concrete feedback.

Probeer PROOF gratisGeen creditcard nodig · Direct aan de slag